Aneks WIBOR od banku: czy podpisać i co sprawdzić przed podpisem?

Jaki aneks WIBOR dostałeś? Dwa różne dokumenty pod tą samą nazwą

"Aneks WIBOR" to potoczna nazwa dwóch zupełnie różnych pism z banku. Zanim zaczniesz się zastanawiać, czy podpisać, sprawdź, które z nich masz w ręku, bo od tego zależy prawie wszystko.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny

Klauzula awaryjna to po prostu zapis w umowie, który mówi: "jeśli WIBOR przestanie być publikowany, bank zastosuje w jego miejsce wskaźnik X według zasad Y". Umowy zawierane od kilku lat mają ją od razu. Starsze często jej nie mają i właśnie do ich właścicieli trafiają te pisma. Taki aneks nie ruszał dotąd ani marży, ani raty.

Oferta z projektu ustawy to coś innego. Tu bank proponuje realną zmianę sposobu liczenia odsetek w Twoim kredycie. Tej oferty jeszcze nikt nie dostał, bo ustawa nie została uchwalona. Jeśli więc bank przysłał Ci aneks w 2025 albo 2026 roku, prawie na pewno jest to aneks z klauzulą awaryjną.

Czy muszę podpisać aneks WIBOR, który przysłał bank?

Nie musisz. W obu przypadkach podpis jest dobrowolny i brak podpisu nie daje bankowi podstawy do wypowiedzenia umowy. Twój kredyt dalej jest liczony na WIBOR, a WIBOR 1M, 3M i 6M będzie publikowany do 31 grudnia 2036 roku.

Przy aneksie z klauzulą awaryjną brak podpisu ma znaczenie dopiero w momencie, gdy WIBOR przestanie być publikowany. Wtedy umowa bez klauzuli nie mówi, czym go zastąpić, i tę lukę będzie trzeba wypełnić inaczej: przepisami albo nową ofertą banku. Projekt ustawy UC132 odpowiada właśnie na ten problem, bo nakłada na banki obowiązek złożenia oferty każdemu kredytobiorcy z WIBOR-em.

Przy przyszłej ofercie zamiany na POLSTR projekt mówi wprost: brak odpowiedzi albo odmowa nie pozwala bankowi wypowiedzieć umowy, zażądać wcześniejszej spłaty ani zmienić innych jej warunków. Odmawiasz, a kredyt zostaje na WIBOR-ze.

Klienci pytają mnie często, czy bank "zrobi im coś", jeśli zignorują pismo. Nie zrobi. Warto jednak przeczytać aneks, zanim odłożysz go do szuflady, bo czasem jest w nim więcej niż sam wskaźnik.

Czy podpisanie aneksu WIBOR zamyka drogę do sądu?

Sam podpis pod klauzulą awaryjną zwykle nie zamyka drogi do sądu, ale wszystko zależy od treści konkretnego aneksu. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy obok zmiany wskaźnika bank dopisuje oświadczenia, na przykład że akceptujesz dotychczasowe stosowanie WIBOR-u, że zostałeś w pełni poinformowany o ryzyku albo że nie masz wobec banku roszczeń. Takie zdania mogą później utrudnić ewentualny spór.

Warto też wiedzieć, jak dziś wygląda sam spór o WIBOR. 12 lutego 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C-471/24, pierwszej polskiej sprawie o kredyt oparty na WIBOR. W skrócie: sąd nie może badać, czy sam WIBOR jest prawidłowo wyznaczany, bo pilnują tego unijne przepisy i nadzór. Może natomiast oceniać, czy bank rzetelnie poinformował klienta o ryzyku zmiennej stopy. Ministerstwo Sprawiedliwości w komentarzu do wyroku potwierdziło, że klauzule oprocentowania oparte na WIBOR i marży podlegają kontroli, ale bank nie musiał tłumaczyć klientowi szczegółów konstrukcji wskaźnika.

Co z tego wynika dla Ciebie? Wyrok nie jest "drugimi frankami": sama obecność WIBOR-u w umowie nie czyni jej wadliwą. Jeśli jednak rozważasz spór z bankiem, zanim podpiszesz jakikolwiek aneks z dodatkowymi oświadczeniami, pokaż go prawnikowi. Nie jestem prawnikiem i nie oceniam szans w sporach sądowych. Pomagam policzyć, co aneks albo przeniesienie kredytu oznacza dla Twojej raty.

Co będzie w ofercie zamiany WIBOR na POLSTR z 2027 roku?

Według projektu ustawy UC132 (w konsultacjach od czerwca 2026) oferta ma wyglądać tak:

• Termin: bank ma 9 miesięcy na złożenie oferty każdemu kredytobiorcy z WIBOR-em. Sektor bankowy postuluje wydłużenie tego okresu, więc termin może się jeszcze zmienić.
• Wybór: co najmniej dwie opcje, czyli oprocentowanie stałe albo zmienne oparte na nowym wskaźniku, czyli POLSTR.
• Marża: nie może wzrosnąć. Może natomiast zostać obniżona, żeby zachęcić do przyjęcia oferty.
• Ważność: bank jest związany ofertą przez 2 miesiące.
• Odmowa: bez skutków. Umowa zostaje na WIBOR-ze, bank nie może jej wypowiedzieć ani zmienić innych warunków.

Jedna sprawa jest wciąż otwarta i to ona zdecyduje, ile realnie zyskasz. Chodzi o spread korygujący, czyli dodatkową poprawkę do oprocentowania wyrównującą różnicę między WIBOR a POLSTR. W sierpniu wiceminister finansów mówił, że projekt w obecnym brzmieniu go nie przewiduje. Narodowy Bank Polski ocenił jednak, że banki powinny mieć możliwość jego stosowania przy takich aneksach. Jeśli spread wejdzie do ustawy, różnica na Twoją korzyść może się zmniejszyć albo zniknąć.

Jak policzyć, czy opłaca się przyjąć ofertę: WIBOR, POLSTR czy stała stopa?

Najprościej na liczbach. Poniżej przykład modelowy (nie oferta żadnego banku): zostało Ci 400 000 zł do spłaty na 20 lat, raty równe, marża 2,00%. Wartości wskaźników z 10 września 2026.

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny

Jeśli różnica 0,3 punktu procentowego utrzymałaby się przez cały okres, 68 zł miesięcznie dałoby w 20 lat ok. 16 400 zł. To jednak duże "jeśli": relacja między WIBOR a POLSTR zmienia się z miesiąca na miesiąc, a przy obniżkach stóp NBP POLSTR reaguje wolniej niż WIBOR.

Oferta stałej stopy to osobna decyzja. Tu nie porównujesz wskaźników, tylko pytasz siebie, czy wolisz przewidywalną ratę przez kilka lat, czy ratę, która będzie podążać za stopami NBP. Oprocentowanie stałe w ofercie banku porównaj z bieżącym oprocentowaniem zmiennym i z tym, czego spodziewa się rynek. Więcej o tym wyborze piszemy w artykule stałe czy zmienne oprocentowanie.

Aneks WIBOR w PKO BP, mBanku i Alior Banku: co wiadomo

Na dziś pisma, które klienci dostają z tych banków, to aneksy z klauzulą awaryjną, a nie oferta zamiany na POLSTR. Oto, co banki same o nich mówią.

PKO BP

Bank wysyłał propozycję aneksu klientom, których umowy nie miały zapisów na wypadek istotnej zmiany albo zaprzestania publikacji wskaźnika. Według banku aneks określa wyłącznie, co bank zrobi w takiej sytuacji, nie zmienia innych warunków umowy, jest dobrowolny i bezpłatny. Można go podpisać także w trakcie 5-letniego okresu stałej stopy. Od 3 września 2026 PKO BP udziela też nowych kredytów na POLSTR, ale to dotyczy nowych umów, nie Twojej obecnej.

mBank

mBank wysyła aneksy dotyczące wskaźnika referencyjnego sukcesywnie od 2021 roku. Bank tłumaczył, że bez takiej klauzuli, gdy wskaźnik zniknie, umowa pozostanie ważna, ale nie będzie z niej wynikać, jakim wskaźnikiem go zastąpić. Nowe kredyty hipoteczne mBank sprzedaje na POLSTR od 7 października 2026.

Alior Bank

Alior Bank proponuje aneks wprowadzający klauzulę awaryjną tylko do umów, które jej nie mają, i od kwietnia 2022 roku zaprasza do podpisania go w oddziale lub placówce partnerskiej. Bank prosi, żeby aneks podpisały jednocześnie wszystkie osoby będące stroną umowy, więc jeśli kredyt masz z byłym partnerem albo współkredytobiorca mieszka daleko, trzeba to zorganizować.

Pozostałe banki

Podobne akcje prowadziły lub prowadzą także inne banki, między innymi BNP Paribas, który w 2025 roku rozsyłał klientom maile z propozycją aneksu, oraz Pekao. Zasada jest wszędzie ta sama: dobrowolny podpis, zapis na wypadek zniknięcia WIBOR-u, bez zmiany raty. Jeśli treść Twojego aneksu wykracza poza ten schemat, na przykład zmienia marżę albo zawiera oświadczenia o zrzeczeniu się roszczeń, to sygnał, żeby przeczytać go dwa razy.

Aneks czy refinansowanie: kiedy lepiej przenieść kredyt do innego banku?

Aneks, zarówno dzisiejszy, jak i przyszła oferta zamiany na POLSTR, zostawia Ci tę samą marżę. Ustawa ma zakazać jej podwyższenia, ale bank nie musi jej obniżać. A to marża, a nie nazwa wskaźnika, jest dziś często największą rezerwą oszczędności.

Kredyty brane w latach 2022-2023, gdy stopy były najwyższe, mają często marże wyraźnie wyższe od tych, które banki oferują teraz przy refinansowaniu. Jeśli masz taki kredyt, porównaj trzy rzeczy: ratę bez zmian, ratę po przyjęciu oferty banku i ratę po przeniesieniu kredytu do innego banku z niższą marżą, już na POLSTR. Przy przeniesieniu doliczasz koszty: wycenę nieruchomości, ewentualną prowizję i wpis hipoteki.

Refinansowanie nie zawsze się opłaca. Przy małym saldzie albo krótkim okresie do końca spłaty koszty przeniesienia mogą zjeść oszczędność. Dlatego liczymy punkt zwrotu, czyli po ilu miesiącach oszczędność na racie pokryje koszty zmiany banku.

Co sprawdzić przed podpisaniem aneksu WIBOR? Checklista

• Co to za dokument: klauzula awaryjna czy oferta zmiany oprocentowania? Szukaj słów "klauzula awaryjna", "rozporządzenie BMR", "oferta zmiany sposobu oprocentowania".
• Czy zmienia się marża: porównaj marżę z umowy z marżą w aneksie. Przy ustawowej ofercie nie może wzrosnąć.
• Czy jest spread korygujący: jeśli aneks dodaje do POLSTR jakąkolwiek poprawkę, poproś bank o jej wysokość i uzasadnienie.
• Symulacja raty: poproś bank o ratę przed i po zmianie, na piśmie, dla Twojego salda i okresu.
• Dodatkowe oświadczenia: czy aneks zawiera zdania o akceptacji dotychczasowego oprocentowania, pełnym poinformowaniu albo braku roszczeń?
• Częstotliwość zmiany oprocentowania: przy POLSTR 1M rata zmienia się co miesiąc, nie co 3 lub 6 miesięcy.
• Termin ważności oferty: przy ofercie ustawowej bank będzie nią związany przez 2 miesiące. Nie musisz decydować od razu.
• Koszty: aneks z klauzulą awaryjną powinien być bezpłatny. Zapytaj, czy nie wiąże się z opłatą.

Najczęstsze błędne przekonania o aneksie WIBOR

• "Jak nie podpiszę, bank wypowie mi umowę." Nie. Podpis jest dobrowolny, a projekt ustawy wprost zakazuje wypowiedzenia umowy z powodu odmowy.
• "Aneks obniży mi ratę." Aneks z klauzulą awaryjną nie zmienia raty wcale. Przyszła oferta na POLSTR może ją obniżyć, ale zależy to od spreadu korygującego i relacji wskaźników.
• "Po wyroku TSUE WIBOR jest nielegalny, więc aneks to pułapka." Wyrok nie uznał WIBOR-u za nielegalny. Pozwolił badać, czy bank rzetelnie poinformował o ryzyku. Pułapką mogą być najwyżej dodatkowe oświadczenia w aneksie, nie sama zmiana wskaźnika.
• "Muszę zdecydować w kilka dni." Przy ofercie ustawowej masz 2 miesiące, a przy klauzuli awaryjnej nie ma żadnego terminu, po którym coś tracisz.
• "Aneks to jedyny sposób, żeby zapłacić mniej." Często większą oszczędność daje przeniesienie kredytu do banku z niższą marżą.

Przemysław Karaś

Ekspert kredytowy, KDFhipo

Ponad 20 lat w bankowości i pośrednictwie kredytowym. Doświadczenie zdobywał w ING i Noble Banku oraz w firmach doradczych Tax Care, Expander i Money Expert.

Poznaj zespół KDFhipo