Czy zmiana pracy przed kredytem hipotecznym może utrudnić uzyskanie finansowania?

Dlaczego bank w ogóle pyta o zmianę pracy?

Bo kredyt hipoteczny spłacasz 20 czy 30 lat, a bank ma obowiązek ocenić, czy Twój dochód jest na tyle stabilny, żeby to udźwignąć. Rekomendacja S Komisji Nadzoru Finansowego, czyli zbiór zasad dla banków udzielających kredytów hipotecznych, mówi, że bank powinien uwzględniać w analizie dochody charakteryzujące się stabilnością w całym okresie spłaty. Nie ma w niej słowa o tym, że zmiana pracy jest zła. Jest za to logika: pięć lat wpływów od jednego pracodawcy to twardy dowód stabilności, a dwa miesiące od nowego to dopiero obietnica.

Dlatego bank przy zmianie pracy nie odrzuca wniosku, tylko zaczyna liczyć staż od nowa i chce zobaczyć, że nowe zatrudnienie jest kontynuacją, a nie zerwaniem: ta sama branża, brak długiej przerwy, umowa, która nie skończy się za chwilę. Procedury różnią się między bankami, więc to samo CV w jednym banku przechodzi po miesiącu, a w innym dopiero po pół roku.

Trzy momenty zmiany pracy i co się dzieje w każdym z nich

Przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny

Osobny przypadek to okres wypowiedzenia: dochodu z umowy, która się kończy, bank nie policzy w ogóle, niezależnie od tego, kto ją wypowiedział. Ten scenariusz rozpisałem w artykule o kredycie hipotecznym w okresie wypowiedzenia. Tu zakładam, że masz już nową umowę w ręku albo dopiero planujesz zmianę.

Co bank sprawdza przy nowej umowie o pracę?

Pięć rzeczy, i każda z nich osobno potrafi przesunąć wniosek o kilka miesięcy albo skreślić część banków z listy.

• Ciągłość zatrudnienia. Przerwa między końcem starej a początkiem nowej umowy jest tolerowana, ale krótko: od 7 do około 30 dni, zależnie od banku. Część banków wymaga ciągłości bez ani jednego dnia przerwy. Miesięczna „przerwa na odpoczynek" między pracami skraca listę banków do kilku.
• Rodzaj umowy. Kodeks pracy (art. 25) zna trzy: na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony. Najprościej jest z tą ostatnią. Umowa na czas określony musi w większości banków obowiązywać jeszcze od 3 do 8 miesięcy w przód od dnia wniosku. Okres próbny to osobna historia, bo trwa maksymalnie 3 miesiące, czyli dokładnie tyle, ile większość banków chce stażu.
• Ta sama branża i zawód. W części banków warunkiem uznania ciągłości jest praca w tym samym zawodzie lub branży przez łącznie co najmniej 6 miesięcy. Księgowa, która zmienia firmę, jest dla banku kontynuacją. Księgowa, która zostaje agentem nieruchomości, zaczyna od zera.
• Dokumenty od obu pracodawców. Świadectwo pracy ze starej firmy, nowa umowa z datą rozpoczęcia, wyciągi z wpływami od poprzedniego i obecnego pracodawcy, zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach. Pełną listę znajdziesz w artykule o dokumentach do kredytu hipotecznego.
• Ocena analityka. W niektórych bankach zmiana pracy w ostatnich 3 miesiącach trafia do oceny uznaniowej: analityk patrzy na dokumenty od obu pracodawców i decyduje, czy zatrudnienie jest stabilne. To znaczy, że dobrze przygotowany komplet dokumentów realnie zmienia wynik.

Czy bank policzy wyższą pensję z nowej pracy?

Nie od razu i nie w każdym banku tak samo. Bank ocenia dochód z dokumentów i z wpływów na konto. Kwota z nowej umowy jest w zaświadczeniu, ale bank chce ją zobaczyć na wyciągu, zwykle przez kilka miesięcy. W praktyce więc podwyżka, którą dostałeś zmieniając pracę, zaczyna pracować na Twoją zdolność dopiero wtedy, gdy przepracujesz wymagany staż i masz wpływy w nowej wysokości. Do tego czasu banki liczą średnią z określonego okresu wstecz - zwykle 3, 6 albo 12 miesięcy, zależnie od banku - w której stara, niższa pensja ciągnie wynik w dół. Im dłuższy okres bierze bank pod uwagę, tym mniej podwyżka zdąży wpłynąć na tę średnią, bo rozkłada się na więcej miesięcy ze starą, niższą kwotą.

Jeśli zmieniasz pracę dla podwyżki i planujesz kredyt, policz dwa warianty w kalkulatorze zdolności: ze starą pensją i wniosek teraz, albo z nową pensją i wniosek za 3-6 miesięcy. Różnica bywa większa niż roczna podwyżka, bo przy wyższym dochodzie rośnie też limit na ratę.

Jak ułożyć kalendarz, żeby zmiana pracy nie zepsuła kredytu?

Przykładowa sytuacja: podwyżka o 2 000 zł i mieszkanie w planach

Przykład modelowy, nie konkretna sprawa. Analityk IT z pięcioletnim stażem w jednej firmie dostaje ofertę z pensją wyższą o 2 000 zł netto, umowa na czas nieokreślony, start 1 listopada, bez przerwy w zatrudnieniu. Równolegle szuka mieszkania. Ma trzy drogi. Pierwsza: złożyć wniosek w październiku na starej umowie, dostać decyzję i uruchomić kredyt przed zmianą; wtedy zmiana pracy po wypłacie kredytu nie ma znaczenia, ale wymaga znalezienia mieszkania i zamknięcia transakcji w ciągu kilku tygodni. Druga: zmienić pracę i złożyć wniosek na początku grudnia w bankach akceptujących miesiąc stażu przy zachowanej ciągłości; wyższa pensja może już być liczona, jeśli bank zobaczy pierwszy wpływ. Trzecia: zmienić pracę i poczekać do lutego, kiedy staż przekroczy 3 miesiące i lista banków jest pełna. Najgorsza droga, czwarta: złożyć wniosek w październiku, zmienić pracę w listopadzie w trakcie analizy i liczyć, że bank nie zapyta.

Najczęstsze błędy przy zmianie pracy i kredycie: przerwa „na odpoczynek" między umowami, która skreśla większość banków; zmiana branży tuż przed wnioskiem; podpisanie nowej umowy na okres próbny bez sprawdzenia, ile stażu wymaga bank; i wybór banku po oprocentowaniu zamiast po tym, czy w ogóle zaakceptuje Twój staż. Ostatni: składanie wniosków „na próbę" w kilku bankach, z których żaden nie przyjmuje krótkiego stażu, co zostawia zapytania w BIK i nic więcej.

Przemysław Karaś

Ekspert kredytowy, KDFhipo

W bankowości i pośrednictwie kredytowym od 2006 roku: ING i Noble Bank, następnie Tax Care, Expander i Money Expert. Zna proces kredytowy z obu stron biurka, więc wie, jak analityk w banku czyta wniosek i na czym wnioski najczęściej się wykładają.