Ekspert kredytowy: czy warto, ile kosztuje, czym różni się od doradcy kredytowego

Ile kosztuje pomoc eksperta kredytowego?

Krótka odpowiedź: nic. Za sprawdzenie zdolności kredytowej, porównanie ofert, przygotowanie wniosku i przeprowadzenie Cię przez cały proces z ekspertem kredytowym nie płacisz ani złotówki. Wynagradza go bank, w którym ostatecznie zaciągniesz kredyt - w formie prowizji wypłacanej z tytułu udzielenia kredytu, nie z Twojej kieszeni.

Ważne, żeby zrozumieć mechanizm: koszt Twojego kredytu (oprocentowanie, marża, prowizja bankowa) jest taki sam niezależnie od tego, czy podpiszesz umowę sam, czy przez eksperta kredytowego. Bank nie dolicza Ci "opłaty za pośrednika" do raty - rozlicza się z nim osobno, ze swojej marży. Różnica, jaką realnie odczuwasz, to nie cena, tylko czas i wysiłek: nie musisz sam sprawdzać warunków w 15 bankach, kompletować dokumentów według różnych wymagań każdego z nich i pilnować terminów na własną rękę.

Ile bank płaci ekspertowi kredytowemu?

To zależy od banku i od kwoty kredytu. Stawkę ustala umowa między bankiem a pośrednikiem, liczy się ją jako procent uruchomionej kwoty kredytu i wypłaca dopiero po jego wypłacie. W praktyce rynkowej wynagrodzenie, które trafia do eksperta prowadzącego Twoją sprawę, mieści się zwykle między 1,3 a 2% kwoty kredytu. Jeden bank płaci więcej, inny mniej, a różnice idą w ułamki procenta.

Ten łańcuch bywa dłuższy, niż się wydaje. Bank rozlicza się z pośrednikiem kredytu hipotecznego wpisanym do rejestru KNF, a ten dzieli się prowizją z agentem, który faktycznie prowadzi Twoją sprawę. Tak właśnie działa KDF Sp. z o.o.: jesteśmy agentem pośrednika kredytu hipotecznego Lendi Sp. z o.o. Dla Ciebie nie zmienia to nic, bo cała płatność idzie po stronie banku, ale warto wiedzieć, kto komu płaci i u kogo szukać wpisu w rejestrze.

Nie musisz w tej sprawie wierzyć nikomu na słowo. Ustawa o kredycie hipotecznym nakłada na pośrednika obowiązek poinformowania Cię o prowizji i innych wynagrodzeniach, które dostaje od banku, i to jeszcze zanim zacznie dla Ciebie pracować (art. 17 ust. 1 pkt 6). Nie musisz o to pytać, ta informacja ma trafić do Ciebie sama. Jeśli w tym momencie kwoty nie da się jeszcze wyliczyć, bo nie wiadomo, jaki będzie kredyt, dostajesz ją później w formularzu informacyjnym (art. 17 ust. 2).

I to jest najważniejsza praktyczna wskazówka z tego akapitu: konkretna prowizja pośrednika przy Twoim kredycie jest podana w formularzu informacyjnym, czyli w standardowym dokumencie, który dostajesz od banku przed zawarciem umowy, razem z warunkami oferty. Nie musisz nikogo o nic pytać ani nikomu wierzyć: wystarczy, że zajrzysz do formularza i zobaczysz kwotę przy swojej sprawie.

Dlatego najprostszy sposób, żeby sprawdzić, czy rozmawiasz z kimś, kto gra w otwarte karty: zapytaj, ile dostanie od banku, z którym Cię kojarzy, a potem porównaj tę odpowiedź z formularzem informacyjnym. Rzetelny pośrednik nie będzie miał z tym problemu, bo ta kwota i tak jest w dokumentach.

Jest jeszcze jedno pytanie, które pada często: czy skoro bank płaci, to ekspert nie pokieruje Cię tam, gdzie zarobi najwięcej. Wracamy do tego niżej, przy bezstronności.

Ekspert kredytowy a doradca kredytowy - czym różnią się prawnie?

To rozróżnienie nie jest kwestią mody językowej, tylko konkretnego przepisu. Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (art. 25) reguluje, kto może posługiwać się słowem "doradca" przy oferowaniu usług związanych z kredytem hipotecznym.

Przewiń tabelę w poziomie, jeśli nie mieści się na ekranie.

W praktyce niemal wszystkie osoby zarejestrowane w rejestrze pośredników prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego figurują właśnie jako pośrednicy powiązani, wynagradzani przez banki - stąd na rynku przyjęła się nazwa "ekspert kredytowy", a nie "doradca". To nie eufemizm, tylko konsekwencja tego samego przepisu, który chroni Cię przed tym, żeby ktoś wynagradzany przez bank nazywał się "niezależnym doradcą".

Jeśli szukasz pomocy przy kredycie hipotecznym w internecie, pewnie częściej trafiasz na frazę "doradca kredytowy" niż "ekspert kredytowy" - to określenie, które funkcjonowało powszechnie przed 2017 r. i wiele osób używa go z przyzwyczajenia do dziś. Rola jest jednak dokładnie ta sama: ktoś, kto porówna dla Ciebie oferty kilku banków i przeprowadzi Cię przez formalności. Zmieniła się tylko nazwa i przepisy regulujące jej używanie, nie zakres pomocy.

Czy ekspert kredytowy jest bezstronny, skoro płaci mu bank?

Ustawa o kredycie hipotecznym nakłada na pośredników konkretne obowiązki wobec klienta, niezależnie od tego, który bank ostatecznie wypłaci prowizję: rzetelną ocenę Twojej zdolności kredytowej, dopasowanie rekomendacji do Twoich potrzeb i możliwości finansowych, a przy świadczeniu usługi doradczej - także obowiązek poinformowania, czy rekomendacja obejmuje tylko ofertę wybranych banków, czy szerszy rynek, oraz przedstawienia co najmniej kilku ofert wraz z formularzami informacyjnymi. Ostateczną decyzję zawsze podejmujesz Ty.

Kiedy pośrednik kredytowy realnie robi różnicę?

Największą wartość ekspert kredytowy daje wtedy, gdy Twoja sytuacja dochodowa nie jest podręcznikowa - i różne banki liczą ją bardzo różnie. Klasyczny przykład to własna działalność gospodarcza, zwłaszcza gdy w rodzinie występują różne formy opodatkowania.

To pokazuje mechanizm, nie wyjątek: banki mają różne metodologie liczenia dochodu z działalności gospodarczej, najmu czy dochodów mieszanych, i różnica między nimi bywa liczona w setkach tysięcy złotych zdolności. Sprawdzenie się w jednym czy dwóch bankach samodzielnie nie daje pełnego obrazu - a dobranie dodatkowego zobowiązania gotówkowego, żeby "dobić" do potrzebnej kwoty, zwykle pogarsza zdolność zamiast ją poprawiać.

Jak sprawdzić, czy ekspert kredytowy jest zarejestrowany?

Każdy pośrednik kredytu hipotecznego i jego agenci muszą być wpisani do rejestru pośredników kredytowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (Dział I rejestru, dostępny publicznie na stronie KNF). Zanim zdecydujesz się na współpracę, możesz sprawdzić tam, czy dana osoba lub firma rzeczywiście ma uprawnienia do pośredniczenia w kredytach hipotecznych.

Ekspert kredytowy a doradca w banku - to nie to samo

Doradca, z którym rozmawiasz w oddziale banku, jest pracownikiem tego jednego banku i przedstawia wyłącznie jego ofertę - z definicji nie porówna jej z warunkami konkurencji, bo nie ma do tego mandatu ani interesu. Ekspert kredytowy współpracujący z kilkoma bankami może zestawić kilka ofert obok siebie i wskazać, która w Twojej konkretnej sytuacji dochodowej wypada najlepiej.

Najczęstsze błędy przy wyborze eksperta kredytowego

• Ograniczenie się do jednego eksperta współpracującego tylko z jednym lub dwoma bankami - przy nietypowym dochodzie (działalność gospodarcza, dochody mieszane, praca za granicą) różnica między bankami bywa bardzo duża, patrz przykład wyżej.
• Wybór wyłącznie na podstawie zapowiadanej wysokości raty, bez sprawdzenia całkowitego kosztu kredytu w całym okresie spłaty.
• Pominięcie sprawdzenia rejestru KNF - w większości przypadków to formalność, ale zajmuje dosłownie chwilę.

Przemysław Karaś

Ekspert kredytowy, KDFhipo

W bankowości i pośrednictwie kredytowym od 2006 roku: ING i Noble Bank, następnie Tax Care, Expander i Money Expert. Zna proces kredytowy z obu stron biurka, więc wie, jak analityk w banku czyta wniosek i na czym wnioski najczęściej się wykładają.